Als bezoeker heb je meer invloed dan je misschien denkt. Jij bent vaak een van de weinige mensen die een sekswerker van dichtbij ziet. Wie weet waar hij op moet letten, kan helpen om gedwongen sekswerk en mensenhandel aan het licht te brengen.
De meeste sekswerkers werken op eigen initiatief, kiezen zelf hun klanten en bepalen hun eigen grenzen. Dat verdient respect. Juist daarom is het belangrijk om het verschil te herkennen met situaties waarin iemand niet vrij is. In dit artikel lees je welke signalen kunnen wijzen op dwang, hoe je ermee omgaat en waar je terechtkunt met een vermoeden.
Wat bedoelen we met gedwongen sekswerk?
Van gedwongen sekswerk is sprake als iemand dit werk niet uit vrije wil doet. Denk aan iemand die onder druk wordt gezet, bedreigd, misleid of afhankelijk gemaakt door een ander. Vaak gaat het om uitbuiting: een derde bepaalt wanneer en hoeveel iemand werkt en houdt (een groot deel van) het geld.
Mensenhandel is een breder begrip. Het gaat om het werven, vervoeren of onderbrengen van mensen met als doel hen uit te buiten. Seksuele uitbuiting is daar een vorm van.
Dwang is niet altijd zichtbaar. Er hoeft geen sprake te zijn van opsluiting of geweld. Ook schulden, emotionele afhankelijkheid, een verliefdheid die wordt misbruikt of dreigementen richting familie kunnen iemand gevangen houden. Daardoor lijkt een situatie van buitenaf soms normaal.
Signalen in een advertentie of bij het eerste contact
Vaak zijn er al vóór een afspraak aanwijzingen. Geen enkel signaal is op zichzelf een bewijs, maar een combinatie verdient je aandacht.
- Iemand anders voert het woord. Je spreekt een persoon die afspraken maakt namens de sekswerker en die niet duidelijk zelf de adverteerder is.
- De tekst klinkt niet als de persoon zelf. Bijvoorbeeld een advertentie in vloeiend Nederlands, terwijl de sekswerker de taal nauwelijks spreekt.
- Geen grenzen, altijd beschikbaar. Een advertentie waarin iemand dag en nacht beschikbaar lijkt en nergens nee tegen zegt, kan erop wijzen dat een ander de regie heeft.
- Steeds een andere stad. Iemand die zeer regelmatig van plaats wisselt, wordt soms rondgereden door een derde.
- Dezelfde foto's of nummers bij meerdere profielen. Dat kan op oplichting wijzen, maar soms ook op een netwerk dat meerdere mensen laat werken.
- Een opvallend lage prijs. Een tarief dat ver onder wat gangbaar is ligt, kan betekenen dat iemand niet zelf bepaalt wat het werk waard is.
Ook vooruitbetaling vragen is een duidelijk alarmsignaal, al wijst het meestal op oplichting. Betaal nooit vooruit. Meer over die vorm van misleiding lees je op oplichting herkennen.
Signalen tijdens een ontmoeting
Tijdens een afspraak zie je meer van de omstandigheden. Let op signalen zoals:
- Angst of grote spanning. De persoon schrikt, kijkt steeds naar de deur of de telefoon, of lijkt bang om fouten te maken.
- Een ander is aanwezig of wacht buiten. Iemand die meekijkt, in een andere kamer zit of in een auto wacht, kan controle uitoefenen.
- Geen eigen keuze. De sekswerker lijkt geen invloed te hebben op tijden, klanten of grenzen, of zegt dingen als ‘dat bepaal ik niet’.
- Geen toegang tot eigen spullen. Iemand heeft geen eigen telefoon, geen identiteitsbewijs of mag het geld niet zelf houden.
- Weinig kennis van de omgeving. De persoon weet niet in welke stad of op welk adres hij of zij is.
- Wonen op de werkplek. Aanwijzingen dat iemand slaapt en leeft op de plek waar gewerkt wordt, zonder eigen ruimte.
- Verwaarlozing of letsel. Zichtbare uitputting, honger, blauwe plekken of tekenen dat iemand geen medische zorg krijgt.
- Een erg jonge indruk. Twijfel je of iemand volwassen is, stop dan meteen. Daar is geen ruimte voor twijfel.
- Schulden. Iemand vertelt dat er nog een schuld moet worden afbetaald, bijvoorbeeld voor reis, huisvesting of papieren.
Ook hier geldt: één signaal zegt niet alles. Iemand kan zenuwachtig zijn om heel andere redenen. Maar als meerdere signalen samenkomen, of je gevoel zegt dat er iets niet klopt, neem dat dan serieus.
Wat doe je als je twijfelt?
Het belangrijkste voordeel van goed handelen: je beschermt de ander en jezelf. Ga daarbij verstandig te werk.
Speel geen held. Ga niet zelf in discussie met een vermoedelijke uitbuiter en probeer niemand op eigen houtje te bevrijden. Dat kan gevaarlijk zijn voor jou en voor de sekswerker, die daarna mogelijk extra onder druk komt te staan.
Zet de afspraak niet door. Heb je het gevoel dat iemand niet vrijwillig werkt, maak dan op een rustige manier een einde aan de afspraak. Je hoeft geen uitleg te geven. Bedenk ook dat je in Nederland als klant strafbaar kunt zijn als je weet of ernstig moet vermoeden dat iemand wordt uitgebuit. Laat je bij vragen hierover informeren door de politie of een jurist.
Forceer geen gesprek. Je kunt voorzichtig en vriendelijk vragen of alles goed gaat, maar dring niet aan. Iemand die wordt gecontroleerd, durft vaak niets te zeggen, zeker niet als er iemand meeluistert.
Noteer wat je weet. Schrijf zo snel mogelijk op wat je hebt gezien: datum, tijd, adres, telefoonnummer, de naam van de advertentie, een beschrijving van personen en eventueel voertuigen. Dat helpt bij een melding.
Waar meld je een vermoeden van mensenhandel?
Je hoeft niet zeker te weten dat er sprake is van mensenhandel om een melding te doen. Het onderzoeken is de taak van de instanties. Jouw melding kan een belangrijk puzzelstukje zijn.
- Acute nood: is er direct gevaar, bel dan 112.
- Politie: voor een melding zonder spoed kun je contact opnemen met de politie via het algemene nummer of het bureau.
- Anoniem melden: wil je niet met je naam bekend worden, dan kun je terecht bij Meld Misdaad Anoniem.
- Op Intimarkt: onder elke advertentie staat een meldknop. Lees op melden hoe dat werkt en wat er met je melding gebeurt.
Een melding bij Intimarkt vervangt geen melding bij de politie. Gaat het om een vermoeden van mensenhandel, meld het dan bij voorkeur bij allebei.
Wat Intimarkt doet en wat jij kunt doen
Elke advertentie op Intimarkt wordt handmatig beoordeeld voordat die online komt. Adverteerders kunnen de badge Geverifieerd krijgen: Intimarkt vergelijkt dan een selfie met een code met de foto's in de advertentie, en het e-mailadres is bevestigd. Daarnaast zijn contactgegevens afgeschermd tegen bots en worden nummers van bekende oplichters geblokkeerd.
Belangrijk om te weten: de badge Geverifieerd zegt iets over de vraag of de foto's bij de adverteerder horen. Het is geen garantie dat iemand vrijwillig werkt. Geen enkel platform kan dat volledig uitsluiten. Daarom blijven jouw oplettendheid en meldingen waardevol.
In de huisregels staat dat advertenties waarbij sprake is van dwang of uitbuiting niet zijn toegestaan. Meldingen worden serieus genomen en kunnen leiden tot verwijdering van een advertentie.
Wil je meer weten over veilig en respectvol afspreken in het algemeen, kijk dan ook op de pagina over veiligheid.
Tot slot: respect als uitgangspunt
Gedwongen sekswerk herkennen begint met respect. Zie de persoon tegenover je als iemand met eigen grenzen en een eigen wil. Zelfstandige sekswerkers maken bewuste keuzes; wie wordt uitgebuit, heeft die keuze niet.
Let op de signalen, vertrouw op je gevoel en meld een vermoeden liever een keer te veel dan te weinig. Zo draag je bij aan een veiligere omgeving voor iedereen.